Archive for March, 2016

വംശാവലിയിലെ വൈരുധ്യങ്ങള്‍

Mar 14th, 2016 Posted in General, Religion | 827 comments »

യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ വംശാവലി പുതിയ നിയമത്തില്‍ രണ്ട് സുവിശേഷങ്ങളില്‍ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടല്ലോ- വി.മത്തായിയുടെ സുവിശേഷത്തിലും വി.ലൂക്കോസിന്റെ സുവിശേഷത്തിലും. എങ്കിലും ഈ രണ്ട് വംശാവലികളിലും പല വ്യത്യാസങ്ങളും പ്രകടമാണ്. സുവിശേഷങ്ങളില്‍ ചേര്‍ത്തിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങള്‍ തെറ്റാണ് എന്നാണോ ഇതിനര്‍ത്ഥം? ഇങ്ങിനെ പ്രകടമായ വൈരുധ്യങ്ങള്‍ വേദപുസ്തകത്തില്‍ കാണുമ്പോള്‍ നാം ഇതാണ് വിശ്വസിക്കേണ്ടത്? ഈ വൈരുധ്യങ്ങള്‍ എങ്ങിനെ ഉണ്ടായി? ഈ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്താന്‍ ശ്രമിക്കുകയാണ് ഈ ലേഖനത്തില്‍.

യഹൂദ പാരമ്പര്യത്തില്‍ വംശാവലിക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഏതൊരു പുരുഷനും തന്‍റെ വംശശുദ്ധി തെളിയിക്കാനായി വംശാവലി സൂക്ഷിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്‌. ബാബേല്‍ പ്രവാസത്തിനു ശേഷം ഇസ്രയേല്യര്‍ മടങ്ങി വന്നപ്പോള്‍ പുരോഹിതന്മാരായിരുന്ന ഹബയ്യാവിന്റെ മക്കള്‍, ബര്‍സില്ലായിയുടെ മക്കള്‍ എന്നിവരുടെ വംശാവലി രേഖകള്‍ കണ്ടുകിട്ടാഞ്ഞതിനാല്‍ അവരെ വംശശുദ്ധിയില്ലാതവരെന്നു എണ്ണി പൌരോഹിത്യത്തില്‍നിന്നു നീക്കി കളഞ്ഞതായി പഴയ നിയമത്തില്‍ നാം വായിക്കുന്നു (എസ്രാ 2:61,62). പുറജാതിയില്‍ നിന്നും യഹൂദമതത്തിലേക്ക് പരിവര്‍ത്തനം ചെയ്ത ആളായിരുന്നു ഹെരോദാ രാജാവിന്റെ പിതാവായ അന്തിപേറ്റര്‍. തന്‍റെ വംശശുദ്ധിയില്ലായ്മ ആരും അന്വേഷിച്ച് അറിയാതിരിക്കാനായി വംശാവലി സംബന്ധിച്ച ഔദ്യോഗിക രേഖകളെല്ലാം ഹെരോദാവ് നശിപ്പിച്ചു കളഞ്ഞതായി കൈസര്യയിലെ യൌസേബിയോസിന്റെ “തിരുസഭാചരിത്ര”ത്തില്‍ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

രണ്ട് സുവിശേഷങ്ങളിലെയും വംശാവലികള്‍ തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങള്‍ ഇവയാണ്:

1. വി.മത്തായിയില്‍ അബ്രഹാം മുതലുള്ള വംശാവലിയും വി.ലൂക്കൊസില്‍ ആദാം മുതലുള്ളതും.

2. ദാവീദിന് ശേഷമുള്ള വംശാവലി രണ്ട് സുവിശേഷങ്ങളിലും വ്യത്യസ്തം

3. യേശുവിന്‍റെ നിയമാനുസൃത പിതാവായ യോസേഫിന്റെ പിതൃസ്ഥാനത്തു വ്യത്യസ്ത ആള്‍ക്കാരെയാണ് രണ്ട് സുവിശേഷങ്ങളിലും കാണുന്നത്.

ഈ വ്യത്യാസങ്ങള്‍ക്കുള്ള കാരണങ്ങള്‍ നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.

അബ്രഹാമിന്റെ പുത്രനായ ദാവീദിന്റെ പുത്രനായ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ വംശാവലി എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് വി.മത്തായി തന്‍റെ സുവിശേഷം ആരംഭിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ സുവിശേഷ രചനയുടെ ഉദ്ദേശ്യം തന്നെ യഹൂദന്മാരുടെ മാത്രം രക്ഷകനായി യേശുവിനെ അവതരിപ്പിക്കുക എന്നതാണ്. അതിനാല്‍, അബ്രഹാമിന്‍റെ പരമ്പരയിലെ രാജാവായ ദാവീദിന്‍റെ ഗോത്രത്തില്‍ പിറന്ന യഹൂദനായി യേശുവിനെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ വി.ലൂക്കോസിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം സര്‍വ്വ ജനതയുടെയും രക്ഷകനാണ് യേശു എന്ന് സ്ഥാപിക്കലാണ്. അതിനാല്‍ അദ്ദേഹം ആദാം മുതലുള്ള വംശാവലി നല്‍കുന്നു.

എബ്രഹാം മുതല്‍ ദാവീദ് വരെയുള്ള വംശാവലി രണ്ട് സുവിശേഷങ്ങളിലും ഒരുപോലെയാണ്. തുടര്‍ന്ന്, ദാവീദിന്‍റെ മകനായ ശലോമോന്റെ വംശാവലിയാണ് വി.മത്തായി നല്‍കുന്നത്. എന്നാല്‍ ലൂക്കോസ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് ദാവീദിന്‍റെ മറ്റൊരു മകനായ നാഥാന്റെ വംശാവലിയാണ്.

വി.മത്തായിയുടെ സുവിശേഷ പ്രകാരം യേശുവിന്‍റെ നിയമാനുസൃത പിതാവായ യോസേഫിന്റെ പിതാവ് മഥാന്റെ മകനായ യാക്കോബ് ആണ്. എന്നാല്‍ ലൂക്കോസിന്റെ സുവിശേഷ പ്രകാരം യോസേഫിന്റെ പിതാവ് മഥാത്തിന്റെ മകനായ ഹേലി ആണ്. ഈ വ്യത്യാസം എങ്ങിനെ ഉണ്ടായി? ഇത് സംബന്ധിച്ച് ആഫ്രിക്കാനൂസിന്റെ “അപ്പോളോജി” എന്ന കൃതിയിലെ വിവരണം കൈസര്യയിലെ യൌസേബിയോസിന്റെ “തിരുസഭാചരിത്ര”ത്തില്‍ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (ഒന്നാം ഭാഗം ഏഴാം അദ്ധ്യായം).

ഇസ്രയേലില്‍ ഒരുവന്‍ സന്തതി ഇല്ലാതെ മരിച്ചാല്‍ അവന്‍റെ സഹോദരന്‍ പരേതന്റെ ഭാര്യയെ പരിഗ്രഹിച്ചു സന്തതിയെ ജനിപ്പിക്കേണം എന്ന് മോശയുടെ നിയമത്തില്‍ അനുശാസിക്കുന്നുണ്ട് (ആവര്‍ത്തന പുസ്തകം 25:5).ഇങ്ങിനെ ജനിക്കുന്നവര്‍ മരിച്ചുപോയ വ്യക്തിയുടെ സന്തതി ആയിട്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഹേലിയും യാക്കോബും ഇപ്രകാരം ദേവര വിവാഹത്തിലൂടെ ജനിച്ച സഹോദരങ്ങളായിരുന്നു. ഹേലി സന്തതി ഇല്ലാതെ മരിച്ചപ്പോള്‍, യാക്കോബ് ഹേലിയുടെ ഭാര്യയെ പരിഗ്രഹിച്ചു യോസഫിനെ ജനിപ്പിച്ചു. അങ്ങിനെ യോസേഫ് യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ജനിച്ചത്‌ യാക്കോബില്‍ നിന്നാണെങ്കിലും, നിയമാനുസൃതം ഹേലിയുടെ പുത്രനാണ്. അതിനാല്‍ യോസേഫിന്റെ പിതൃ സ്ഥാനത്ത് രണ്ട് സുവിശേഷങ്ങളിലും രണ്ടു പേരെ കാണുന്നതില്‍ അസ്വാഭാവികത ഒന്നുമില്ല- ഒരാള്‍ നിയമാനുസൃത പിതാവ്, മറ്റെയാള്‍ യഥാര്‍ത്ഥ ജനകന്‍. പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട വസ്തുത, വി.മത്തായി എഴുതുന്നത്‌ “യാക്കോബ് യോസേഫിനെ ജനിപ്പിച്ചു” എന്നും, വി.ലൂക്കോസ് എഴുതുന്നത് “ഹേലിയുടെ മകനായ യോസേഫിന്റെ മകനായി അവന്‍ കരുതപ്പെട്ടു” എന്നുമാണ്. “ജനിപ്പിച്ചു” എന്ന പദം വി.ലൂക്കോസ് ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല. (യേശുവിന്‍റെ ജനനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമര്‍ശിക്കുമ്പോള്‍ വി.മത്തായിയും “യോസേഫ് യേശുവിനെ ജനിപ്പിച്ചു” എന്ന് എഴുതുന്നില്ല, മറിച്ച് “മറിയയില്‍ നിന്നും ക്രിസ്തു എന്ന് പേരുള്ള യേശു ജനിച്ചു” എന്നാണ് (മത്തായി 1:16). യേശുവിന്‍റെ കന്യകാ ജനനം ഉറപ്പിക്കാനും യോസേഫിന് അതില്‍ ജീവശാസ്ത്രപരമായ പങ്കില്ലെന്ന് കാണിക്കാനുമാകണം ഇങ്ങിനെ പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്)

പ്രത്യക്ഷത്തില്‍ വൈരുധ്യങ്ങള്‍ ഉണ്ടെങ്കിലും, സുവിശേഷങ്ങളുടെ കാതലായ സത്യത്തെ ഹനിക്കുന്ന ഒന്നുംതന്നെ വംശാവലികളില്‍ ഇല്ലെന്നു ഇതില്‍നിന്നും വ്യക്തമാണല്ലോ.

ഒരു “ഹോളി”ഡേ ഓര്‍മ്മകള്‍

Mar 10th, 2016 Posted in General, Personal | 1,324 comments »

(2 0 0 2 ല്‍ ഡല്‍ഹിയില്‍ ആയിരുന്ന സമയത്ത് നാട്ടിലെ സുഹൃത്തുക്കള്‍ക്ക് അയച്ച ഒരു കത്താണ് ഇത്. ഒരാള്‍ക്ക്‌ ആയി എഴുതി തുടങ്ങി. കുറെ നീണ്ടു പോയതിനാല്‍ എല്ലാവര്ക്കും വേറെ വേറെ എഴുതാതെ ഫോട്ടോസ്റാറ്റ് എടുത്ത് അയക്കുകയായിരുന്നു. അങ്ങിനെ ഒരു കോപ്പി എന്‍റെ കയ്യിലും ഇരുന്നു.)

ഇത്തവണ ഞാന്‍ ദുഖവെള്ളിയും ഈസ്റ്ററും ഒന്നും ആഘോഷിച്ചില്ല. കാരണം ഞാന്‍ ഡല്‍ഹിയില്‍ ഇല്ലായിരുന്നു. ദുഖവെള്ളിയാഴ്ച തന്നെയായിരുന്നു ഹോളിയും. അതിനാല്‍ ഞാന്‍ സുഹൃത്തായ ഹിമാന്ഷു ശര്‍മയോടൊപ്പം അവന്‍റെ നാടായ ദെറാദൂണിലേക്ക് പോയി. വ്യാഴാഴ്ച വൈകിട്ട് 8 മണിക്ക് ഞങ്ങള്‍ യാത്ര തിരിച്ചു. 250km ദൂരമുണ്ട് അവിടേക്ക്. ബസില്‍ 6 മണിക്കൂര്‍ യാത്ര. ഹിമാലയത്തിന്റെ ഭാഗമായ ശിവാലിക് മലനിരകളുടെ താഴ്വരയിലാണ് ദെറാദൂണ്‍. ബസ് ആദ്യം മല കയറും. പിന്നെ പതിയെ താഴേക്കിറങ്ങും. 2 മണി കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ ഞങ്ങള്‍ അവന്‍റെ വീട്ടിലെത്തി.

ഹിമാന്ഷുവിന്റെ അച്ഛന് കേരളത്തെയും മലയാളികളെയും വളരെ ഇഷ്ടമാണ്. പണ്ട് പുള്ളി തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു സെമിനാറിന് വന്നപ്പോള്‍ തുടങ്ങിയ ഇഷ്ടം ആണ്. പുള്ളി വീട്ടില്‍ കൈലി ആണ് ഉടുക്കുന്നത്. ഈ ഹിമാന്ഷു ഒരു നല്ല കക്ഷി ആണ്. ഇത്രയും അറിവുള്ള ഒരു ചെറുപ്പക്കാരനെ ഞാന്‍ കണ്ടിട്ടില്ല. അറിയാവുന്ന കാര്യങ്ങള്‍ നമുക്ക് പറഞ്ഞു തരാനും പുള്ളിക്ക് മടി ഒന്നും ഇല്ല. സുന്ദരമായി ഇംഗ്ലീഷ് സംസാരിക്കും.ഹിമാന്ഷുവിന്റെ അനന്തരവന്‍ ആറു വയസ്സുകാരന്‍ ഋഷിയും വീട്ടില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. മാമനെയും കൂട്ടുകാരനെയും കാണാന്‍ ആകാംക്ഷാഭരിതനായി ഇരിക്കുകയായിരുന്നു കക്ഷി.

ഞങ്ങള്‍ കിടന്നുറങ്ങിയിട്ട് രാവിലെ എണീട്ടപ്പോഴേക്കും നാട്ടിലുള്ള കുറെ മുതിര്‍ന്നവര്‍ ഹോളി ആഘോഷിക്കാനായി ആ വീട്ടിലെത്തിയിരുന്നു. ഉടുപ്പൊന്നു മാറാന്‍ പോലും അവസരം തരാതെ ചായം പൂശല്‍ ആരംഭിച്ചു. ഞാന്‍ കേരളത്തില്‍ നിന്നാണ്, ഇതുവരെ ഹോളി കണ്ടിട്ടില്ല എന്നൊക്കെ ഹിമാന്ഷു പറഞ്ഞതോടെ അവര്‍ക്ക് ആവേശം കൂടി. ഒരു ഗുണമുണ്ട്, നമ്മളെ ചായം പൂശിയവരെ എല്ലാം നമുക്കും തിരിച്ചു പൂശാം. ചായം പൂശല്‍ കഴിഞ്ഞ് കെട്ടിപിടിക്കും. മുതിര്‍ന്നവര്‍ പോയപ്പോള്‍ ഹിമാന്ഷുവിന്റെ കൂടുകാര്‍ വന്നു. അവരുടെ ചായം തേക്കല്‍ കൂടി കഴിഞ്ഞതോടെ ഞാന്‍ ഒരു പരുവം ആയി. പിന്നെ ഞങ്ങള്‍ എല്ലാം കൂടി ഓരോ വീട്ടിലും കയറി ഇറങ്ങി അവിടൊക്കെ ഉള്ളവരെ ചായം തേച്ചു. എല്ലാ വീട്ടില്‍ നിന്നും ഒത്തിരി പലഹാരം കിട്ടും. “ഗുജിയ” എന്ന പലഹാരമാണ് ഹോളി സ്പെഷ്യല്‍. നല്ല ഉഗ്രന്‍ സാധനം. രുചി വര്‍ണ്ണിക്കാന്‍ വാക്കുകള്‍ ഇല്ല.

പിന്നെ ഞങ്ങള്‍ ഹിമാന്ഷുവിന്റെ ബൈക്കില്‍ കയറി അവന്‍റെ കുറെ കൂട്ടുകാരുടെ വീടുകളില്‍ പോയി. വഴിനീളെ പിള്ളാര്‍ ബലൂണില്‍ കളര്‍ വെള്ളം നിറച്ചു വലിച്ചെറിയുന്നു. ചില സ്ഥലത്ത് വീടുകളുടെ മുകളില്‍ നിന്ന് ബക്കറ്റില്‍ കൊരിയൊഴിക്കും. ഊളതരം! അല്ലാതെ എനിക്ക് വലിയ രസം ഒന്നും തോന്നിയില്ല. നല്ല ഒരു ഉത്സവത്തെ ആളുകള്‍ വഷളാക്കി കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് തോന്നുന്നു.

പിന്നെ ഞങ്ങള്‍ ഹിമാന്ശുവിന്റെ പെങ്ങളുടെ വീട്ടില്‍ പോയി. അതും ദെറാദൂണില്‍ തന്നെയാണ്. അവര്‍ക്ക് കുടുംബവകയായുള്ള ഒരു സ്കൂളില്‍ ടീച്ചര്‍ ആണ് പുള്ളിക്കാരി. ഭര്‍ത്താവ് Ordnance Factoryയില്‍ ജോലി ചെയ്യുന്നു. നല്ല ആള്‍ക്കാര്‍. അവിടെ നിന്നും ധാരാളം ഗുജിയ ഞാന്‍ അകത്താക്കി എന്ന് പ്രത്യേകം പറയണ്ടല്ലോ.

ഉത്തരാഞ്ചല്‍ സംസ്ഥാനത്തിന്‍റെ തലസ്ഥാനം ആണ് ദെറാദൂണ്‍. ഏകദേശം 350 വര്‍ഷത്തെ പഴക്കം ഉള്ള പട്ടണം. ഏഴാമത്തെ സിഖ് ഗുരുവായ ഗുരു ഹാര്‍ റായിയുടെ മകനായ ഗുരു രാം റായ് ആണ് ഇന്നത്തെ ദെറാദൂണ്‍ സ്ഥാപിച്ചത്. “ദെറാ” എന്ന പഞ്ചാബി വാക്കിന്‍റെ അര്‍ഥം settlement എന്നാണ്. ഡൂണ്‍=valley. ഗുരു രാം റായ് സ്ഥാപിച്ച ഗുരുദ്വാരയും അവിടെയുണ്ട്. മനോഹരങ്ങളായ ചിത്രവേലകള്‍ ആണ് ഭിത്തിയില്‍. എല്ലാ രാത്രിയിലും ഗുരുവിന്‍റെ കിടക്ക വിരിച്ച് ഒരുക്കിയതിനു ശേഷം മുറി അടച്ചിടും. രാവിലെ തുറക്കുമ്പോള്‍ അതില്‍ ആരോ കിടന്നതായ അടയാളങ്ങള്‍ കാണാറുണ്ടത്രെ. ഞായറാഴ്ച വൈകിട്ടും തിങ്കളാഴ്ചയും അവിടെ വലിയൊരു ഉത്സവം ആയിരുന്നു. झंडा मेला (flag festival) എന്നാണ് അതിന്റെ പേര്. ലോകത്തുള്ള സിഖുകാര്‍ മുഴുവന്‍ ഇതിനു വരും. നമ്മുടെ പരുമലപ്പെരുന്നാള്‌/ശബരിമല സ്റ്റൈല്‍ ജനക്കൂട്ടമാണ്. രാത്രിയിലേ വന്നവര്‍ വിരിവച്ച് കിടന്നുറങ്ങുന്നു. ഗുരുദ്വാരയ്ക്ക് അകത്ത് കുറെ കബറുകള്‍ ഉണ്ട്. അവിടെ പുരോഹിതന്മാര്‍ ആയിരുന്നവരുടെ ശവകുടീരങ്ങള്‍ ആണ്.

ശനിയാഴ്ച ഞങ്ങള്‍ മസൂറിയില്‍ പോയി. ദെറാദൂണില്‍ നിന്ന് 33km ദൂരമേയുള്ളൂ അങ്ങോട്ട്‌. പക്ഷെ മലയുടെ മുകളിലാണ്. കറങ്ങി കറങ്ങി മുകളിലേക്ക് പോകുമ്പോള്‍ താഴേക്കു നോക്കാന്‍ നല്ല രസമാണ്. വളരെ സുഖകരമായ കാലാവസ്ഥയാണ് മസൂറിയില്‍. പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രമാണ് അത്. നമ്മുടെ സിവില്‍ സര്‍വീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്ന Lal Bahadur Shastri National Academy of Administration മസൂറിയില്‍ ആണ്. മസൂറിയില്‍ നിന്ന് താഴേക്ക് നോക്കിയാല്‍ വളരെ ചെറുതായി ദെറാദൂണ്‍ കാണാം. മസൂരിയിലെക്ക് മല കയറുന്ന വഴിക്ക് പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ശിവ ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്. അവിടെ നേര്‍ച്ചകള്‍ സ്വീകരിക്കുന്നതല്ല. അമ്പലത്തിനകത്ത് തന്നെയുള്ള ചെറിയ കടകളില്‍ നിന്നുള്ള വരുമാനമാണ് അമ്പലത്തിനുപയോഗിക്കുന്നത്. നല്ല സുന്ദരമായ ബോണ്‍വിറ്റ ഇട്ട കാപ്പി ഫ്രീയായി കിട്ടും. കുടിച്ചിട്ട് ഗ്ലാസ്‌ നമ്മള്‍ തന്നെ കഴുകി കൊടുക്കണം എന്നേയുള്ളൂ.

പിന്നെ ഒരു സെന്റ്‌ ഫ്രാന്‍സിസ് പള്ളിയില്‍ പോയി. ഹിമാന്ഷു പഠിച്ച സെന്റ്‌ ജോസഫ്‌ അക്കാദമി സ്കൂള്‍ കണ്ടു (ദെറാദൂണിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ സ്കൂള്‍ ആണ്- ഒന്നാം സ്ഥാനം ഡൂണ്‍ സ്കൂള്‍). ന്യൂസീലണ്ടിലെ ഒരു ട്രസ്റ്റ്‌ ആണ് സ്കൂള്‍ നടത്തുന്നത്. അധ്യാപകരോക്കെ അവിടെ നിന്നും വരുന്നവരാണ്.

ഹിമാന്ഷു ഭയങ്കര മുസ്ലിം വിരോധി ആണ് കേട്ടോ. നാല് വര്ഷം മുന്‍പ് അലിഗഡില്‍ നടന്ന ഒരു ലഹളയില്‍ അവന്‍റെ അമ്മാവനെ അവന്‍റെ മുന്‍പിലിട്ടു വെട്ടി കൊന്നതിന്റെ വിരോധം ആണ്. അതേ സമയം, ദെറാദൂണിലുള്ള കമലുദ്ദിന്‍ പാഷ എന്ന മുസ്ലിം വിശുദ്ധന്റെ കബറിലെ (മസാര്‍) നിത്യ സന്ദര്‍ശകനുമാണ്. നമ്മുടെ ഒരു മുറിയുടെ അത്രയുമേയുള്ളൂ ഈ മസാര്‍. ഞങ്ങള്‍ അവിടെ പോയി. അവിടെ അവനു ഭയങ്കര വിശ്വാസം ആണ്. അവിടെ പോയി പ്രാര്തിച്ചതെല്ലാം അവന് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരിക്കല്‍ പ്രാര്‍ഥിച്ച കാര്യം സാധിച്ചതിനു ശേഷം അവന്‍ നന്ദി പറയാന്‍ പോയില്ല. ഒരു ദിവസം സ്വപ്നത്തില്‍ അവന്‍റെ മരിച്ചുപോയ മുത്തശ്ശി വെള്ള വസ്ത്രങ്ങള്‍ ധരിച്ച ഒരാളിനോടു അപേക്ഷിക്കുന്നതായി അവന്‍ കണ്ടു “അവന്‍ വന്നു കാണാത്തതില്‍ അവനോടു ക്ഷമിക്കണമെന്ന്”. അടുത്ത ദിവസം തന്നെ അവന്‍ അവിടെ പോയി നേര്‍ച്ചയിട്ടു.

പിന്നെ ദെറാദൂണില്‍ കണ്ടത് Forest Research Institute ആണ്. വലിയൊരു കാമ്പസ്. നല്ല രസമാണ് ആ സ്ഥലം കാണാന്‍. പട്ടാളക്കാരെ പഠിപ്പിക്കുന്ന Indian Military Academyയും ദെറാദൂണില്‍ ആണ്. പുറത്തു നിന്നേ കാണാന്‍ പറ്റൂ. അകത്തു കയറിയാല്‍ വെടിവച്ച് പഠിക്കുന്ന പട്ടാളക്കാരുടെ വെടിയുണ്ട വല്ലതും വഴി തെറ്റി വന്ന് കൊണ്ടാലോ. അത് കൊണ്ടായിരിക്കും അവര്‍ അകത്തു കയറ്റാത്തത്. എന്തായാലും തിങ്കളാഴ്ച വൈകിട്ട് ഞാന്‍ തിരിച്ച് ഡല്‍ഹിയില്‍ എത്തി എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍ കഥ കഴിഞ്ഞല്ലോ.